پايگاه خبري تحليلي تيتربرتر- تيتر جديدترين و آخرين اخبار ايران و جهان : قيمت سفر درون شهري چگونه تا نصف كاهش يافت؟
پنجشنبه، 19 مرداد 1396 - 07:43 کد خبر:58436
مطابق بررسي‌ها، استارت‌آپ‌هاي جديد در بخش حمل‌ونقل مسافران درون شهري، با طراحي سيستمي، اين امكان را فراهم كرده‌اند كه مسافران با پرداخت هزينه كمتر، بهترين خدمات را دريافت كنند.


پايگاه خبري تحليلي تيتربرتر (titrebartar.ir) :
به گزارش تيتربرتر: اطمينان استفاده از اين اپليكيشن‌ها در جامعه به قدري گسترده شده كه طيف سنتي بازار (آژانس‌داران و تاكسيرانان) كه در ابتدا نسبت به شيوه نوين حمل‌ونقل مسافر اعتراض داشتند، وارد گوي رقابت شده و در تلاش هستند تا ضمن به‌روز كردن روند فعاليت خود با استفاده از اپليكيش‌هاي جديد، هزينه كمتري را براي جابه‌جايي مسافر دريافت كنند. اين موضوع شاهدي عيني از ارزان‌سازي در بازاري رقابتي است كه مي‌تواند براي دولت درس باشد. دولت طي سال‌هاي اخير بارها تلاش كرده بود تا با وضع دستورالعمل‌ها و نرخ‌هاي دستوري، هزينه حمل‌ونقل درون‌شهري را كاهش دهد؛ ولي در اجراي اين امر موفق نبود. اين در شرايطي است كه در يك بازار رقابتي، بازيگران از ترس ورود رقيب جديد از يكسو و افزايش سوددهي خود از سوي ديگر، تلاش مي‌كنند براي جلب مشتريان بيشتر، محصولات و خدمات خود را با قيمت و كيفيت مناسب‌تري ارائه دهند.
 
 
شايد اگر سه سال پيش در مورد نحوه جابه‌جايي مسافران درون شهري از كسي سوال مي‌شد، به جز حمل و نقل عمومي و آژانس‌هاي مسافربري و چند سامانه تاكسيراني و تاكسي‌مترها، روشي ديگري به ذهن متبادر نمي‌شد. مسلما در چنين بازاري امكان رقابت نيز وجود نداشت. اما با ورود اپليكيشن‌هاي حمل و نقل درون شهري (اسنپ و تپسي)، مسافران امكان اين را پيدا كردند تا براي جابه‌جايي در شهر، حق انتخاب داشته باشند. اپليكيشن‌هاي تازه وارد به بازار، اگرچه در ابتدا با مقاومت‌هايي از سوي طيف سنتي اين بازار (آژانس داران) مواجه شدند، اما بالاخره معترضان هم با روش نوين كنار آمده و تسليم تكنولوژي‌هاي جديد شده‌اند.
 
به‌طوري كه سنتي‌هايي كه در ابتداي كار اپليكيشن‌ها سنگ‌هاي بزرگ و كوچكي را جلوي پاي آنها مي‌انداختند، امروز براي ماندگاري در بازار، لاجرم پرچم سفيد خود را در برابر روش‌هاي نوين بلند كرده و به جاي ترك ميدان رقابت، كسب‌و‌كار خود را به روز كرده‌اند. حاصل چنين تغيير رويه‌اي نيز ايجاد دو اپليكيشن كارپينو و آژانسي است. كارپينو، اپليكيشن سازمان تاكسيراني است و آژانسي نيز اپليكيشني است كه از سوي آژانس‌داران راه‌اندازي شده است. اما ماجرا به همين بازار ختم نمي‌شود و اين تنها نمونه‌اي از بازارهاي رقابتي است كه در ايران ايجاد شده است. اما نتيجه اين رقابت چه بوده است؟ در اين گزارش ضمن پاسخ به اين سوال، قصد داريم در بعد كلان‌تر به موضوع ايجاد بازار رقابتي و مزاياي آن بپردازيم.
 
در يك اقتصاد رقابتي، مهم‌ترين عاملي كه از افزايش قيمت محصولات مختلف جلوگيري مي‌كند، رقابت بين بنگاه‌هاي اقتصادي فعال در آن صنعت و نيز ترس اين بنگاه‌ها از ورود بنگاه‌هاي جديد است. از طرف ديگر در يك اقتصاد رقابتي، همه متغيرهاي اقتصادي براي تمام بنگاه‌هاي فعال در يك صنعت خاص، يكسان خواهد بود و در نتيجه بنگاه‌ها براي افزايش سوددهي خود، تنها يك راه پيش رو خواهند داشت: «تلاش براي جلب مشتريان بيشتر از طريق ارائه محصولاتي با قيمت و كيفيت مناسب». در يك اقتصاد رقابتي، حتي ممكن است برخي خدمات تنها از سوي يك يا دو شركت ارائه شوند؛ اما با وجود اين به‌دليل ويژگي‌هاي حاكم بر يك اقتصاد رقابتي، همان يك يا دو شركت خدمات خود را بهبود مي‌بخشند. فرقي نمي‌كند كه اين رقابت بين دو مغازه‌دار در يك صنف باشد يا بين اپليكيشن غذا فروشي يا اپليكيشن‌هاي حمل و نقل درون شهري. مهم اين است كه در چنين بازاري نه تنها قيمت‌ها شكسته مي‌شود، بلكه نحوه ارائه خدمات نيز بهبود مي‌يابد. همچنين در اين شرايط مشتريان مي‌توانند چنانچه هر يك از خدمات‌رسان‌ها در زمان مورد نياز قادر به ارائه خدمات نباشند، از خدمات‌رسان ديگر استفاده كنند. به عبارتي ديگر گزينه جايگزين براي آنها در بازار رقابتي موجود است.
 
رقابت اپليكيشن‌هاي حمل و نقل درون شهري
 
امروز كمتر كسي را در پايتخت مي‌توان ديد كه با نام‌هايي چون اسنپ و تپسي آشنا نباشد. حتي كساني كه از ديگر شهرها به تهران مي‌آيند و چند روز اقامت دارند، نام اين دو اپليكيشن را شنيده و حتي روي گوشي تلفن همراهشان نصب كرده‌اند. اما بازار اپليكيشن‌هاي حمل و نقل درون شهري اين روزها نمونه بارزي از بازار رقابتي در كشور شده است. ورود اپليكيشن‌هاي ديگر كه معروف ترين آنها «كارپينو» و «آژانسي» است، موجب شده تا نه تنها خدمات دهي بهبود يابد، بلكه در قيمت‌ها نيز بازار رقابت شكل بگيرد. بهتر است براي اثبات انحصارزدايي و تحول قيمتي در بازار حمل و نقل شهري، به بيان مثال عيني بپردازيم. مسير انتخابي و مورد مثال ما از قائم مقام فراهاني تا مرزداران است.
 
چنانچه براي رفتن از مركز شهر به مقصد، قصد استفاده از آژانس(تاكسي تلفني) را داشته باشيد، بايد حدود 17 هزار تومان پرداخت كنيد. براي همين مسير اگر بخواهيد از تاكسي متر استفاده كنيد، در ساعات پر ترافيك هزينه‌اي حدود 18 تا 22 هزار تومان را بايد بپردازيد. البته چنانچه در روزهاي گرم تابستان بخواهيد از اين دو روش براي تردد درون شهري استفاده كنيد، اگر از راننده بخواهيد كه كولر را روشن كند، قطعا هزينه‌اي بيشتر از آنچه گفته شد از شما دريافت مي‌شود. حال اگر در همان ساعات ترافيك بخواهيد با اسنپ از قائم مقام فراهاني به سمت مرزداران برويد، هزينه آن حدود 13 هزار تومان خواهد بود. البته تمام تاكسي‌هاي اينترنتي موظف به روشن كردن كولر هستند.
 
گزينه ديگر براي شما تپسي است. تپسي هم هزينه همين مسير را در ساعات پرترافيك، 9 هزار تومان به شما نشان مي‌دهد. يكي ديگر از مسيرهاي مورد مثال ما تردد از قائم مقام فراهاني تا پاسداران است. اگر قصد داريد در اين مسير از تاكسي متر استفاده كنيد، بين 15 هزار تا 20 هزار تومان بايد كرايه پرداخت كنيد. آژانس‌هاي مسافربري، مسافر را در همين مسير با 17 هزار تومان جابه‌جا مي‌كنند. اپليكيشن تپسي جابه‌جايي در اين مسير را با 7 هزار تومان انجام مي‌دهد و اسنپ با 11 هزار تومان تا 13 هزار تومان (البته تردد با تاكسي‌هاي اينترنتي در ساعات مختلف روز فرق دارد و گاهي قيمت از سوي اپليكيشن اعلام مي‌شود؛ اما راننده‌اي براي جابه‌جايي در آن مسير يافت نمي‌شود).
 
همچنين اگر بخواهيد از تهران‌پارس به سمت خيابان بهشت برويد، تردد با آژانس در اين مسير معادل 25 هزار تومان است و اگر از اسنپ استفاده كنيد، بايد حدود 18 هزار تومان بپردازيد. هزينه جابه‌جايي مسافر از خيابان شريعتي به سمت ميدان صادقيه نيز با آژانس مسافربري 20هزار تومان است؛ اما اگر قصد استفاده از اسنپ را داريد مي‌توانيد با هزينه‌اي حدود 13هزار تومان تا 17 هزار تومان اين مسير را طي كنيد. از خيابان پيروزي تا پل سيد خندان نيز با اسنپ حدود 12 هزار تومان، با تپسي حدود 15 هزار تومان و با آژانس حدود 18 هزار تومان است. همچنين از ميدان شعاع تا سهروردي با تپسي حدود 6 هزار تومان و كارپينو حدود 8 هزار تومان است. حال انتخاب با شماست كه از كدام روش استفاده كنيد. البته اين تنها مثال‌هايي از روش‌هاي تردد درون شهري است. اپليكيشن‌هاي ديگر هم هستند كه در اين بازار به رقابت مي‌پردازند و قيمت‌هاي متفاوتي دارند. هدف از بيان اين مثال اشاره به موضوعي است كه همواره كارشناسان اقتصادي بر آن تاكيد داشته اند: «انحصار‌زدايي از يك بازار و ايجاد بازاري رقابتي.»
 
برخي بازارها در ايران همچنان انحصاري است. درنتيجه قيمت‌گذاري در اين بازارها بر عهده دولت است. دولت سال‌ها سعي كرد قيمت حمل و نقل درون شهري را كاهش دهد؛ اما نتوانست. تجربه رقابت در اين بازار نمونه عيني ارزان‌سازي و درس دادن به دولت است. اين مثال‌ها نشان‌دهنده تجربه‌اي است كه توانسته بازاري رقابتي را به وجود بياورد. بازاري كه نه تنها خدماتي بهتر را به مشتريان ارائه مي‌دهد، بلكه در قيمت نيز رقابتي تنگاتنگ ايجاد كرده و موجب شده منفعلان و سنتي‌هاي بازار هم به تكاپو بيفتند و خود را به‌روز كنند.
 
آنچه در كسب‌و‌كارهاي نوين براي جامعه مهم و جذاب است، ارزش نهادن به مشترياني است كه در بازار انحصاري از آن محروم بودند؛ چراكه مجبور به استفاده از خدمات محدودي بودند و امكان جايگزيني براي آنها وجود نداشت. مشتري‌مداري در كسب‌و‌كارهاي سنتي چندان مورد توجه قرار نمي‌گرفت؛ اما امروزه مي‌بينيم كه وقتي فعالان سنتي بازار (به‌عنوان مثال آژانس‌داران و تاكسيرانان) وارد بازارهاي نوين (اپليكيشن‌هاي حمل و نقل درون شهري كارپينو و آژانسي) مي‌شود، به تبع فضايي كه بر بازار رقابت آنها با رقبا حاكم است، سعي مي‌كنند خود را با محيط منطبق سازند و مشتري محوري را در پيش بگيرند. چراكه در غير اين صورت حذف خواهند شد. در واقع مولفه حذف سنتي‌ها در بازار تغيير كرده است. اگرچه آنها پيش از اين با مقاومت در برابر كسب‌و‌كارهاي نوين نتوانستند راه به جايي ببرند و خود نيز همرنگ جماعت شدند؛ اما ورود آنها به بازار كافي نيست و رعايت اصول حاكم بر بازار، راز ماندگاري آنها است.